• Accueil
  • > Malkovru la retan esperanton

Malkovru la retan esperanton – Sesa parto : ĵurnaloj kaj revuoj

30112007

 

Ni jam parolis iomete pri retaj legindaĵoj, sed temis nur pri libroj. Eble vi preferas legi novaĵojn aŭ mallongajn tekstojn. Do, en tiu artikolo, mi prezentos al vi retpaĝojn, kie vi trovos ĵurnalojn aŭ revuojn.

Kelkaj esperantaj revuoj estas jam delonge konataj kaj enretiĝis nur freŝdate. Ofte ili prezentas nur simplajn retejon kaj informojn pri abono aŭ enhavo. Ĉiu konas ekzemple « Monato » [1]. Se vi volas legi ĝiajn artikolojn, vi nepre devas aboni, ĉar la revuo ne deziras disponigi al ĉiuj ĝian enhavon. Nur kelkaj « Monataj artikoloj » [2] estas legeblaj ĉe tiu retejo : estas jam tre interese…

Hodiaŭ, esperanto vere uzas la eblecojn de la reto kaj oni trovas multe da retejoj, kiuj disponigas informojn pri la movado aŭ pri la mondo. Kelkfoje ili estas ege konataj, sed alifoje oni devas serĉi iomete por malkovri ilin. El la plej konataj, oni nepre devas paroli pri « Libera folio » [3] , kiu regule enretigas interesajn artikolojn pri la esperanta movado. Se vi volas rapide scii, kio okazas ĉe UEA aŭ TEJO, tiu retejo estas por vi. Ankaŭ la « Ondo de Esperanto » [4] proponas flanke de ĝia papereldono interesan retejon kun multaj informoj. Pri la Ondo, mi nepre devas informi pri tiu paĝo [5] , kie oni povas presi tutajn ekzemplerojn de la revuo de la jaro 2006. Tia estas reto : necesas ĉiam serĉi kaj provi ĉiujn ligojn : nur tiel oni trovas paĝojn kiel ĉi-tiun.

Ege mondkonata ĉiumonata ĵurnalo « Le Monde diplomatique » [6] eldonas retan esperantan version. Kompreneble ne ĉiuj artikoloj estas tradukitaj, sed oni ĉiam trovas elekton de kelkaj. Ekzemple, se vi ŝatus kompreni la usonan hipotekŝuldan krizon, vi legu la tre bonan artikolon de Frédéric Lordon [7] kaj vi certe konstatos, ke vi plibone komprenas ekonomion esperante !

Estas tiel multe da paĝoj, ke mi petas de vi helpon por trovi ĉiujn interesajn retejojn… Do, se vi vizitas Vikipedion (esperanta reta multpartoprena enciklopedio), vi povas trovi liston de revuoj [8] ekzistantaj aŭ malaperintaj. Se vi havas emon, provu ĉiujn ligojn kaj trovu interesajn tekstojn por mi ! Intertempe, mi ankoraŭ aldonas kelkajn proponaĵojn por vi :

La gazetejo [9], kie 44 malsamaj gazetoj prezentas sin al retuzantoj. Oni povas presi kelkajn eldonojn de tiuj gazetoj por provi ilin antaŭ ol aboni… Ĉi-tie esperanto montras grandan diversecon. Kuraĝiĝos ĉiuj, kiuj iomete malesperas.

Raporto.info [10] por ĉiuj, kiuj emas legi informojn el multaj landoj. Tiu retejo ĉiutage ricevas novajn kontribuojn.

Esperantologio [11] por ŝatantoj de altnivelaj studoj pri esperanto. Tiu retejo disponigas tri multpaĝajn kajerojn plenajn de kontribuoj, interalie de Marjorie Boulton, Paul Neergard, Detlev Blanke. Ĉiu kajero estas tuj presebla.

La Eŭropa bulteno [12] prezentas interesajn tekstojn pri lingvaj problemoj. Ankaŭ ĉi-tie kompletaj eldonoj estas elŝuteblaj, ekde 2000 ĝis 2007. Oni povas ankoraŭ trovi kelkajn aliajn eldonojn ĉe la paĝo de Eŭropa Esperanto Unio [13] .

Monda Asembleo Socia [14] proponas politikajn tekstojn ĉe tiu paĝo. Nur alklaku la temojn kaj poste la titolojn por atingi la tekstojn.

Kataluna Esperantisto [15] disponigas ankaŭ siajn artikolojn tuj preseblajn aŭ elŝuteblajn.

Literatura mondo [16] por tiuj, kiuj volas retrovi la etoson de esperanto en la komenco de la dudeka jarcento. Tiu retejo disponigas revuojn de 1922 kaj 1923. Iru kaj legu.

Mi ne povas prezenti ĉiujn paĝojn, kiujn mi jam trovis, sed antaŭ ol vi finlegos ĉiujn tiujn interesaĵojn, mi certe havos sufiĉe da tempo por trovi novajn. Bonan legadon !

 

Daniel Schöni Bartoli

 

 

 

Notoj

[1] http://www.esperanto.be/fel/mon/index.php

[2] http://www.esperanto.be/fel/mon/mon_enhv.html#poli

[3] http://www.liberafolio.org/

[4] http://esperanto.org/Ondo/

[5] http://esperanto.org/Ondo/Lo-pdf.htm

[6] http://eo.mondediplo.com/

[7] http://eo.mondediplo.com/article1294.html

[8] http://eo.wikipedia.org/wiki/Kategorio:Esperanto-gazetoj

[9] http://www.gazetejo.org/

[10] http://raporto.info/

[11] http://www.math.uu.se/esperanto/

[12] http://lingvo.org/bulteno/

[13] http://europo.eu/index.php ?art=4

[14] http://mas-eo.org/temoj.php3

[15] http://www.esperanto.cat/c/ke.htm

[16] http://www.tekstoj.nl/lm/

 




Malkovru la retan esperanton – Kvina parto : la ludoj

13102007

 

Ne eblas ĉiam esti serioza. Post parolado pri la babilado kaj la literaturo, mi prezentas al vi kelkajn paĝojn ludendajn, eble por kiam vi lacas pri lerni la lingvon. Malfeliĉe ne estas tiom da retejoj kiel pri la literaturo, sed kelkaj estas ege interesaj. Jen ekzemploj :

Se vi konas la ludon nomatan « Tetris », vi eble plezuros ludante per « Vortaris » [1]. La reguloj estas samaj ol tiuj de la fama « Tetris », krom ke vi devos kunmeti vortelementojn kune. La ludo tiel rapidas, ke vi eble perdos la ritmon. Provu ĝin, estas amuze !

Kiel fari ? Simple. Vi devas iri malsupren de tiu paĝo kaj alklaki la frazon « Se vi volas havi la ludon » (estas ligilo !). Tiel vi povas ricevi la programon sur via komputilo kaj uzi ĝin post instalado.

Mi ankaŭ trovis la faman skrablon [2], sed ĝis nun mi ne povis funkciigi ĝin. Eble vi trovos kaj povos klarigi al mi, kiel mi devas fari tion.

Alian kleran ludon vi povas ankaŭ sperti kun « Lingvo kvizo » sur la paĝaro de Lingva Prismo [3]. Vi devas respondi al diversaj demandoj pri lingvoj. Tio ne estas facila, sed vi povas lerni multajn aferojn, pri kio vi neniam aŭdis antaŭe. La plej bonaj ludantoj atingis pli ol 1800 poentojn, sed mi ne atingis 100, kiam mi ekprovis. Faru pli bone ol mi !

La pendumito [4] estas ankaŭ tre fama ludo, aparte en lernejoj. La ludon vi povas aŭ ludi sur la retpaĝo aŭ elŝuti ĝin ĉe vi. Vi havas sur la paĝo nur tri temojn pri kio vi povas ludi : fruktoj, birdoj kaj landoj (mi venkis la komputilon pri la fruktoj). Sed eblas ankoraŭ krei sian propran enigmon pri aliaj temoj. Kion fari estas klarigite sur alia paĝo [5]. Tiu ludo povas esti utila por lerni kaj lernigi la lingvon.

Por trajni la vortfaradon estas ankoraŭ amuza retpaĝo. Tiu nomiĝas virtuala fridujo [6]. Vi scias… : estas kiel hejme, kiam vi metas amuzajn magnetaĵojn sur vian fridujon. Sed ĉi-tie estas nur vortaj magnetaĵoj kaj oni povas krei vortojn, eĉ longajn per vorteroj. Vi eĉ povas aŭdi la bruon…kiel sur reala fridujo ! Vi povas uzi tiun fridujon por verki poemojn. Kiam tiuj estas skribitaj, vi povas registri ilin kun via nomo aŭ kromnomo per alklakado sur la kapon de Zamenhof kaj poste aliaj retuzantoj povos ilin legi. Mi trovis tiun ideon ege amuza…

Mi ne provis ĉiujn sekvajn ludojn sed mi certas, ke vi estos ankoraŭ interesataj por malkovri novajn ludojn. Sur tiu paĝo estas tuta listo [7] : damludo, domeno, labirinto, puzlo kaj vermo estas la plej konataj. La ludoj ne estas aparte lingvaj ludoj sed ordinaraj komputilaj ludoj. La klarigoj ĉiam estas en esperanto. Mi provis iun de tiuj ludoj por vi : Blokita aŭto. Mi devas precizigi ke post elŝutado de la programo mi devis malfermi ĝin per « Internet explorer », ĉar mi ne povis ludi per « Firefox ». Tiel estas informadiko, ĉiam estas novaj miroj. Tiu ludo estas tre amuza : vi devas eliri la aŭtoparkejon movante la aliajn aŭtojn. La nivelo por la komencantoj facilas, sed poste la ludo iĝas ege malfacila. Mi esperas, ke vi plezuros, sed mi atentigas vin, ke tiaj komputilaj ludoj povas naski grandan tempoperdon.

Alia paĝo kun multaj komputilaj ludoj estas ankoraŭ trovebla ĉe ludanto.org [8]. Vi trovos aliajn konatajn ludojn kaj mi lasu vin provi ilin. Mi ne trovis sufiĉe da tempo por ludadi komputile… La reto grandiĝas ĉiutage. Mi certas, ke novaj ludoj ankoraŭ aperos. Kiel ne ludi por lerni la lingvon ?

 

Daniel Schöni Bartoli

 

[1] http://members.fortunecity.com/megaribi/VORTARIS.htm

[2] http://skrablo.ikso.net/

[3] http://www.lingvo.info/kvizo/index.php ?lingvo=eo

[4] http://krucenigmoj.tripod.com/pendumito.htm

[5] http://krucenigmoj.tripod.com/pendkielkrei.htm

[6] http://esperanto.lodestone.org/ktp/fridujo/

[7] http://mpovorin.narod.ru/ludoj/ludoj.html

[8] http://www.ludanto.org/

 




Malkovru la retan esperanton – Kvara parto

20092007

 

Lastmonate, mi skribis pri la eblecoj paroli sur-rete kaj nun mi proponas al vi legi tekstojn trovatajn sur retpaĝoj. Ili estas multaj kaj mi devis elekti nur parton de tiuj vizitendaj paĝoj.

Legi ĉiutage iom da esperanta literaturo estas bona solvo por progresi kaj ni ne devas nepre aĉeti librojn. Eblas trovi kompletajn librojn uzante la komputilon. Oni povas ankaŭ trovi senpagajn novelojn, fabelojn, poemojn, eseojn, ktp. Jen :

Mi komencas per unu el la plej gravaj libroj de nia mondo, tradukita al tiel multaj lingvoj : la Sankta Biblio. Vi povas trovi la tutan tekston sur tiu paĝo [1].

Eble vi ne ŝatas legi tekstojn komputile kaj vi preferas presi tiujn surpaperen. La plej bona solvo estas simple elekti muse la tekston, kopii kaj meti ĝin en vian « tekstprilaborilon » (traitement de texte). (Mi klarigis kiel fari tion en la unua artikolo de tiu serio.) Poste vi povos facile aranĝi la tekston kiel vi volas kaj presi ĝin.

Tiu libro, la Sankta Biblio, estas praktika ĉar ĝi jam havas la tipajn akcentojn de nia lingvo. Tamen ofte vi trovos tekstojn senakcentajn. Tiam vi devos iomete labori. Se vi ne interesiĝas kiel fari tion, ne legu la sekvan paragrafon.

Unue, vi devas elŝuti la programon EK, kiu permesas skribi facile kun akcentoj. Vi trovos tiun mirindaĵon sur tiu paĝo [2]. Tio ebligas tajpi la akcentojn laborante per multaj mal-samaj programoj de via komputilo. Due, vi devas alporti la tekston en la tekstprilaborilon. Poste vi povas ŝangi la « cx » en « c » uzante la funkcion « anstataŭigi » de la tekst-prilaborilo. En la fenestro de anstataŭigfunkcio, skribu sur la unua linio la leteron sen akcento ( cx ) kaj sur la dua, post alklakado sur ikono de EK, vi skribu ĉ. Kiam vi elektas « ĉion anstataŭigi », ĉiuj viaj cx iĝas ĉ. Poste, vi devos ankoraŭ samfari por ĝ, ĥ, ĵ, ŝ, aŭ, eŭ. Nun via teksto estas bone legebla.

Eble vi jam trovas, ke tio estas multe tro malfacila. Do mi havas alian ideon por vi. Iuj tekstoj estas troveblaj tuj preseblaj, en formato PDF, kiel fabeloj sur tiu paĝo [3].

Bedaŭrinde multaj aliaj libroj ne estas preseblaj kiel tiuj [4]. Tamen estas interesaj kaj grandaj elektindaĵoj : vi trovos « Pipi ŝtrumpolonga » de Astrid Lindgren, « Gulivero en Liliputo », multajn diversajn tradiciajn fabelojn, « Don Kiĥoto », kaj ankaŭ originalajn esperantistajn tekstojn. La plejmultajn rettekstojn vi devos tamen kopii, kiel mi klarigis antaŭe, en vian tekstprilaborilon.

Mi devas nepre ankoraŭ prezenti al vi ĉi tiujn paĝojn [5]. Sur ili estas tiel multaj tekstoj, ke mi certas, ke vi trovos tre bonajn aferojn. Bedaŭrinde ne ĉiuj tekstoj estas kompletaj : kelkfoje estas nur recenzoj aŭ eltiraĵoj. Tamen estas la ĉefa literatura esperanta retpaĝo.

Kelkajn aliajn retadresojn mi povas ankoraŭ nun konsili :

- La projekto Gutenberg [6] : Interesa listo de senpagaj libroj.
- La eta princo [7] de Saint-Exupéry kun ĝiaj desegnoj.
- Fabeloj de Andersen [8]
- Pinokjo [9] de Collodi.
- Tekstoj [10] de Franz Kafka, tradukitaj de Vilhelmo Lutermano.
- Listo [11] de multaj esperantaj tekstoj de rusa retpaĝo. (Tekstoj por infanoj estas ĉi-tie [12])
- Ĉar mi scias, ke kelkaj esperantistoj ŝatas tian temon, mi povas indiki tiun retpaĝon kun erotikaj tekstoj [13].

Por tiuj, kiuj volas lerni pli da gramatikaĵoj, vi povas iri al PMEG [14]. Estas la plena manlibro de esperanta gramatiko de Bertilo Wennergren. Por aliaj, kiuj tre ŝatas la stilon de Claude Piron, vi povas trovi kelkajn librojn (« Dankon, Amiko ! » kaj « Vere aŭ fantazie ») de li sur lia retpaĝo [15].

Mi ĵus malkovris ion alian : tekstojn legitajn, kiujn oni povas simple aŭskulti. Vi trovos ilin ĉi-tie [16].

Tiel multe da tekstoj estas troveblaj, ke mi certas, ke vi rapide trovos trezorojn, kiujn mi mem neniam trovis ! Sufiĉe por pluraj blankaj noktoj…

Daniel Schöni Bartoli

 

 

Notoj

[1] http://steve-and-pattie.com/esperantujo/biblio/

[2] http:// www.esperanto.mv.ru/Ek/

[3] http://www.omnibus.se/fabelaro/

[4] http:// esperantujo.org/eLibrejo/

[5] http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.html

[6] http://www.gutenberg.org/browse/languages/eo.html.utf8.gz

[7] http://esperanto.utopia.com.br/eta/

[8] http://hjem.get2net.dk/chenero/hca/index3.html

[9] http://digilander.libero.it/nicolaruggiero/index2.html

[10] http://vlutermano.free.fr/kafka.html

[11] http://miresperanto.narod.ru/esp.htm

[12] http://miresperanto.narod.ru/por_infanoj.htm

[13] http://www.esperanto-praha.net/erakontoj.htm

[14] http://bertilow.com/pmeg/

[15] http://claudepiron.free.fr/livres.htm

[16] http://www.esperanto.org/literaturo/RealAudio/

 




Malkovru la retan esperanton – Tria parto : Babili

31072007

 

Jen, post malkovrado de reta vortaro kaj lernrimedoj, mi deziras prezenti al vi du aferojn :
- La portalojn
- La eblecojn pli rekte babili esperante sur la reto.

Jen, la portaloj :

PORTALO estas TTT-Paĝo (aŭ TTT-ejo), kiu funkcias kiel enirejo kondukante al pluraj paĝoj aŭ retejoj. Du el la plej konataj el ili nomiĝas Yahoo aŭ Google. Kompreneble, estas ankaŭ iaj esperantaj portaloj. Mi proponas al vi viziti tiujn :

Amikumu : http://www.amikumu.com/ (nova internacia portalo sur kie vi povas vin registri por kontakti aliajn esperantistojn)

Esperanto.ch : http://www.esperanto.ch/esperanto.html (la svisa esperanta portalo)

Esperanto panorama : http://panorama.ovh.org/franca/index.htm (franca portalo, ankaŭ france skribita)

Startu.net : http://www.startu.net/ (kiu entenas multajn gravajn ligojn)

Estas ankoraŭ multaj, sed mi devas gardi ion por la sekvantaj artikoloj…

Grave estas scii pri tia afero, ĉar estas tre rapida rimedo atingi kaj malkovri multe da ejoj en la reto. Ankaŭ eblecoj praktiki esperanton estas troveblaj tra tiuj portaloj, tial mi parolis pri tio ĉi-supre.

Nun, mi povas ankoraŭ prezenti al vi du malsamajn ilojn por « babili » sur la reto :

Unue, jen la novaĵgrupoj :

Ili enhavas multajn temojn prezentatajn en la ĉefa paĝo. Se vi klakas al titolo, vi povas eniri la temon kaj respondi skribe. Kion vi skribas restas legebla por ĉiam kaj la aliaj povas poste respondi al viaj mesaĝoj. En tiuj skribdiskutadoj, vi povas ĉiam legi kaj relegi kaj korekti : vi havas tiom da tempo, kiom vi bezonas. Estas tre agrable kaj la interparoladoj povas esti ege interesaj. Ne forgesu uzi mienvinietojn (etajn desegnaĵojn por montri, se vi ridetas aŭ grumblas !). Mi povas tuj konsili al vi tiujn du forumojn :

La forumo de Amikumu : http://www.amikumu.com/posts/list

La forumo de Lernu : http://eo.lernu.net/komunikado/forumo/index.php

Due, la babilejoj :

Ili estas tre malsamaj al la novaĵgrupoj, ĉar ĉio iras tre rapide. Vi povas skribe babili kun aliaj kaj tuj respondi (aŭ ne respondi kaj nur legi, kion la aliaj diras).

En babilejo, vi estas vere « kun » aliaj esperantistoj, ĉefe alilandanoj, kaj vi povas testi, ĉu viaj lingvaj scioj estas sufiĉaj por bone interŝanĝi esperante. Estas ofte amuze, sed la temoj estas plejofte nur ĉiutagaj.

Ĉi malsupre, jen du babilejoj, kiujn vi povas malkovri :

http://babilejo.org/ (aŭ http://www.amikumu.com/external/babilejo ) kaj http://www.isikom.it/chat/eo/ (tiu nomiĝas trinkejo)

Kiam vi sufiĉe parolos kun tiaj iloj, vi povos ankaŭ uzi « Skype » (senpaga telefono per interreto) kaj vere « paroli » kun aliaj esperantistoj. Mi certe parolos iam pri tio.

Mi deziras al vi bonajn babiladojn !




Malkovru la retan esperanton – Dua parto : Lerni la lingvon

8062007

 

Pasintmonate, mi proponis al vi kelkajn uzendajn vortojn pri la reto. Jen ni povas komenci la esploron de la esperanta reto. Mi pensas, ke oportunas komenci pri la eblecoj lerni nian internacian lingvon perkomputile.

Se vi jam lernis esperanton, longe antaŭ la unuaj komputiloj, vi povas malkovri tiujn paĝojn nur por pli bone konsili novajn esperantistojn. Vi, ankoraŭ komencantoj, povas tute simple lerni aŭ plibonigi vian esperanton.

Unue, mi nepre devas paroli pri senpaga programo, kion vi povas elŝuti sur tiu paĝo [1] (la paĝo estas skribita en la franca). La kurso konsistas el 12 lecionoj, kiuj montras al vi la tutan esperantan gramatikon per diversaj klarigoj aŭdeblaj kaj legeblaj. Multe da ekzercoj estas tuj kontrolataj de la programo, sed vi ankaŭ povas ekzerciĝi skribante kaj sendi viajn respondojn al korektisto per retpoŝto. Mi ne povas ĉion prezenti ĉi-tie, sed mi povas konsili tiun programon. Certe eblas lerni esperanton. Post la dekdua leciono, vi ekzameniĝas kaj vi povas ricevi diplomon, se vi sukcesis.

Sur la paĝo, vi trovas la elŝuteblan ligon (bluskribitan). La programo nomiĝas « kurso.exe ». Kiam la programo estas elŝutita, vi devas nur duoble alklaki sur ĝi por ĝin funkciigi. Poste vi havos novan fenestron sur via ekrano. Ĉio estas klarigita en la franca.

Kompreneble troveblas ankaŭ aliaj retejoj por lerni. Tre praktika estas ikurso de « esperanto-jeunes » [2] en 10 lecionoj. Tio estas tre simila al « kurso.exe » kaj vi povas korektigi viajn ekzercojn. Sed sur tiu paĝo vi havas ion interesan : la tutan tekston de « Gerda malaperis » kun klarigoj, vortlistoj kaj ekzercoj ligitaj kun la teksto. Vi trovas ankaŭ aliajn tekstojn, ekzemple « Lasu min paroli plu » de Claude Piron, por plibonigi vian lingvon.

Sur tiu ĉi paĝo [3] vi povas elŝuti ĉion, kio estas klarigita ĉi-supre : la programo kurso.exe, la tekstoj kaj kursoj menciitaj en pdf-formato.

Aliloke, la retejo « Lernu » proponas diversajn kursojn por komencantoj kaj pli malfacilajn kursojn. Ĉiuj estas prezentataj sur tiu paĝo [4]. Mi ne provis ĉiujn, sed ĝi ŝajnas interesa malgraŭ malpli da interaktivaj ekzercoj.

Se vi havas ankoraŭ fortojn por studi, iru al la retpaĝo de Bertilo Wennergren kaj lia « Plena manlibro de esperanta gramatiko » [5]. Vi povas elŝuti la tutan libron aŭ konsulti la enhavon per la indekso. Do, malkovru kaj lernu !

 

Daniel Schöni Bartoli

Notoj

[1] http://www.cursodeesperanto.com.br/bazo/index.php ?fr

[2] http://ikurso.esperanto-jeunes.org/fr/cge/intro.php ?temo=intro

[3] http://ikurso.esperanto-jeunes.org/helpo.php ?temo=elsxutoj

[4] http://eo.lernu.net/kursoj/index.php

[5] http://bertilow.com/pmeg/




Malkovru la retan esperanton – Unua parto

17052007

 

Ekde kelkaj jaroj la reto donas novan energion al nia lingvo. Ambaŭ estas iloj por komuniki translandlime : la reto zorgas nur pri la tekniko, sed la internacia lingvo donas la eblon vere sin interkompreni.

Kompreneble la junuloj ŝatas uzi komputilon kaj malkovri la retejojn de diversaj esperantistoj. Por aliaj esperantistoj la reto estas ofte nur nova skriba komunikilo per retmesaĝoj.

Ekde tiu n-ro de la Informilo, mi proponas al vi la malkovron de kelkaj ebloj esperantumi kaj esperantiĝi perrete. Mi skribos artikolojn pri butikoj, komunikiloj, retejoj plenaj de senpagaj tekstoj kaj libroj, vortaroj, ĵurnaloj, retejoj de kluboj, muzikistoj kaj kelkaj gravaj paĝaroj. Ĉiujn eblojn el tiu listo vi povas uzi per via tute normala komputilo. Estas tiel multe da ebloj sur la reto, ke estus bedaŭrinde ne uzi ilin.

Enkonduke mi devas proponi al vi iomete da vortaro por pli bone kompreni la aferon. Se vi konas senprobleme vortojn kiel “retadreso, presi, retmesaĝo, paĝo, retpoŝto, programo”, vi devos eble malkovri la sekvantajn vortojn, tre utilajn sur la reto :

Pasvorto : Kelkfoje vi devas skribi sekretan vorton por eniri paĝaron aŭ malfermi dosieron. Tio estas pasvorto.

TTT-Paĝaro : Esperante, WWW (World Wide Web) iĝas TTT (Tut-Tera Teksaĵo). TTT-Paĝaro estas do retejo de pluraj retpaĝoj.

Alklaki : Vi alklakas, kiam vi premas sur via komputilmuso por funkciigi ion.

Menuo : Tio estas listo, en kiu vi povas elekti, kion vi volas kaj alklakas. En programoj, vi normale ĉiam trovas menuojn.

Ligilo : Ligilo estas teksto sur la paĝo, sur kion vi povas alklaki por iri al alia paĝo.

Dosiero : Tio estas elementa dokumento, kion vi trovas en via komputilo. Ekzistas programoj, dokumentoj, muzikdosieroj, ktp. Kiam vi alklakas sur dosiero, vi malfermas ĝin.

Elŝuti : Tio estas tre grava retvorto. Vi elŝutas, kiam vi venigas dosieron de alia komputilo en vian.

Plenumebla dosiero : Tio estas programa dosiero. Kiam vi alklakas ĝin, ĝi komencas labori laŭ ĝia programo.

Serĉilo : Tio estas retpaĝo, kiu helpas vin trovi informojn. La plej konata estas « Google », kion vi povas ankaŭ uzi esperante ĉi-tie : http://www.google.com/intl/eo/

Foliumi : Vi foliumas, kiam vi iras de paĝoj al paĝoj. Eblas foliumi dum horoj sur la reto.

Foliumilo : Tio estas la ilo uzata por trovi la retpaĝojn. La plej konataj estas Internet Explorer kaj Firefox, sed ekzistas multe da aliaj.

Se vi volas aŭ bezonas lerni pli da esperantaj komputilvortoj, vi povas alklaki ĉi-tie : http://www.esperanto.be/vortaroi.html

Mi estas certa, ke vi trovos tre mirigajn aferojn per via komputilo, kaj mi nepre devas doni nun unuan ekzemplon. Jen : la reto permesas ankaŭ multajn originalajn serĉmetodojn, kiel vi povas legi ekzemplon en tiu artikolo de Sten Johansson : http://www.esperanto.org/Ondo/Lsten_j.htm. Li serĉas, kiaj vortoj estas la plej uzataj, ekzemple inter « olda » kaj « malnova », kaj ankaŭ aliajn lingvajn aferojn. Estas preskaŭ ludo, sed interesa ludo.

Eble estas unuafoje, ke vi provas legi artikolon el la reto. Se vi preferas legi tion surpapere, vi povas fari kiel mi : vi devas alklaki per via muso la ekon de la artikolo (la titolon) kaj konservi la fingron sur la klavo de la muso, poste malsupreniri per via mano ĝis la fino de la artikolo (la referenco al « Ondo de Esperanto »). Sekve, vi alklakas sur « copier » en la menuo de via foliumilo kaj fine vi povas alklaki « coller » en la menuo de tekstprilaborilo (kiel Microsoft Word ekzemple). Nun vi havas vian tekston sur via propra komputila dokumento kaj vi povos ŝanĝi ĝin, kiel vi volos por plibeligi ĝin !

Daniel Schöni Bartoli







polo67 |
rwandanostalgie |
SEFCO |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Oliverchris dreaming of Quebec
| Stutzheim-Offenheim
| dahirafemmesmouridesbayefal...