Kelkaj reagoj al « La Bona Lingvo »

12 04 2008

Post la studado de iu verko, oni povas kompreneble ankaŭ interesiĝi pri la reagoj, kiujn la verko provokis. Pri la « Bona Lingvo » skribis kelkaj verkistoj. Mi provas doni resumon de la ĉefideoj prezentitaj de ili.

Don Harlow, in The ELNA Newsletter, 1989.

Don Harlow estas tute konvinkita pri la verko kaj li finas sian recenzon konsilante ĝian legadon. Krome, li ampleksas la emon al demokratio, kiu karakterizas la libron de Piron. La « aglutina esperanto », por kiu pledas la aŭtoro, permesas, ne plu distingiĝu la klaso lingve nobela (hispanoj, francoj, italoj, kleraj anglalingvanoj…) kaj popola (azianoj, afrikanoj).. Tiaj estas la paroloj de Don.

Li klarigas, ke esperanto, eĉ se naskita en Orienteŭropo, vidis sia regado transiri al okcidenta Eŭropo, ĉefe al Francio. Kaj eble pro tio Harlow neniam bone komprenis, kio estas « miokardia infarkto ». Nur en « La Okcidenta Dialekto de Esperanto », kiu aperis en 1977, Piron sukcesis klarigi al li la aferon bonalingve per la vortoj « Kormuskola tuboŝtopo ». Demokrata lingvo estu esperanto. Harlow ankoraŭ rimarkas, ke la tralegado de la verko estas ankaŭ ebla por meze kapablaj esperantistoj. Bona lingvo tio estas !

http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Recenzoj/la_bona_lingvo.html

Jorge Camacho – « La mava lingvo »

Jorge Camacho reagas rekte al la verko de Piron precipe pri la neologisma demando. Li montras kelkajn pasintajn uzojn aŭ elektojn, eĉ zamenhofajn. La kutima lingvo konservas kaj la bonajn kaj la malbonajn (mavajn) novaĵojn. Dependas de la preferoj. Camacho ne volas konduti ideologie tute kontraŭ aŭ tute por neologismoj. Kelkaj estas belaj, kutimaj, uzendaj aŭ uzindaj, ofte utilaj. Li rimarkigas ekzemple, ke la vorto dificila havis nenion sukceson, ĉar samlonga kiel malfacila. La novvortoj malpli longaj aŭ sen avantaĝo ne plu estas uzataj. Fakte li ŝajne fidas la lingvan evoluon.

Sed liaj zorgoj estas tute aliaj. Tro multe da parolantoj ne interesiĝas sufiĉe pri nia lingvo kaj ĝia literaturo : tio estas la vera problemo. Kaj ofte multaj ne povas distingi inter neologismoj kaj malneologismoj. Oni parolu senkomplekse kaj simple pli bone. La periodo de riĉigo de esperanto ne estas jam finita.

http://jorgecice.blogspot.com/2001/01/la-mava-lingvo-neologismoj-kaj.html

Tonio del Barrio – « La normala lingvo »

Tonio del Barrio legis « La bonan lingvon » de Piron kaj ankaŭ « La mavan lingvon » de Jorge Camacho. Li ne volas elekti inter la du verkoj, ĉar li pensas, ke ambaŭ pravas. Parolante pri la fideleco al la fundamento kaj la enkonduko de neologismoj, li klarigas, ke la vere grava demando ne estas, ĉu oni uzu aŭ ne neologismojn, sed kiam oni uzu iujn vortojn. Ĉiuj lingvoj havas diversajn registrojn (li komparas kun la hispana), kaj do ankaŭ esperanto. Ĝi estu tute normala lingvo. Pri tio, li donas ekzemplon de misuzo : en traduko de fama hispana verko, De Diego dirigas « mi ne mavas » al analfabeta kamparano. Por del Barrio estas tute klare, ke tiu homo ne parolus tiel, sed simple dirus « mi ne estas malbona ». Estas simple realisma sinteno.

Li ne parolas en tiu artiklo nur pri la temoj de « la bona lingvo », sed li provas montri ankaŭ la neceson adaptiĝi. Esperanto funkcias kiel normala lingvo. La samaj disputoj ekzistas en aliaj lingvoj. Eĉ la esperanta movado, kun siaj mitoj kaj revuloj, estas simple normala anaro kiel ĉiuj aliaj. Komparoj permesas bone montri, ke oni nepre ne devas trotaksi aŭ mistaksi kaj nian movadon kaj nian lingvon, kiuj estas simple tute normalaj.

http://www.liberafolio.org/2007/normalalingvo/

Ŝulco Rikardo – « Pirono Klaŭdo kaj la malbona lingvo »

La reago de Rikardo Ŝulco estas libreto de pli ol 30 paĝoj. Tiu verketo estas iom akra kontraŭ la libro de Piron. Kun iom da malsincereco, Ŝulco eĉ kritikas la kovrilon de la unua eldono kaj la uzon de la franca nomo de la aŭtoro. Pli grave kaj serioze, Ŝulco tute malkonsentas pri la simpla esprimado emfazata de Claude Piron. Por li, la « bona lingvo » ne estu tiu, kiun parolas la amasoj, sed nepre estu perfekte logika. Li ne akceptas la grandan liberecon kaj spontanecon priskribitajn de Piron kaj rekomendas senesceptan lingvon. Krome, li ne nur kritikas la entenon de la libro, sed ankaŭ atakas la lingvouzon de la aŭtoro : por li, Piron simple ofte eraras !

Li preferas tre precizan lingvon kaj do kontraŭas ĉefe la liberecon de la uzo kaj eĉ ofte la kutimojn. Preskaŭ nur la defendon de la prefikso « mal- » kaj la kritikon kontraŭ tro da neologismoj li aprobas de Piron. Fine li proponas iom da varbado por sia propra vidpunkto pri la lingvo : la analiza skolo.

Daniel Schöni Bartoli

 


Actions

Informations



Laisser un commentaire




polo67 |
rwandanostalgie |
SEFCO |
Unblog.fr | Créer un blog | Annuaire | Signaler un abus | Oliverchris dreaming of Quebec
| Stutzheim-Offenheim
| dahirafemmesmouridesbayefal...